W wielu zakładach produkcyjnych sprężone powietrze jest wykorzystywane na różnych etapach pracy, od zasilania narzędzi po obsługę urządzeń sterujących i transport materiałów. Jego przystępność ma znaczenie dla organizacji procesów, dlatego wyselekcjonowanie źródła sprężonego powietrza powinien uwzględniać rzeczywiste potrzeby zakładu. Sprężarki przemysłowe różnią się budową, wydajnością, sposobem regulacji a także wymaganiami dotyczącymi obsługi.

W praktyce nie wystarczy sprawdzić maksymalnego ciśnienia podanego w dokumentacji. Ważne jest też to, ile powietrza urządzenie może dostarczać przez dłuższy czas i jak reaguje na zmiany obciążenia. W instalacji, w której kilka maszyn pracuje równocześnie, doraźne zapotrzebowanie może być znacznie większe niż podczas spokojniejszej części zmiany. Z kolei przewymiarowane urządzenie może pracować w niekorzystnych warunkach, w szczególności gdy na prawdę często się uruchamia i zatrzymuje. Z tego względu ocena parametrów powinna opierać się na sposobie użycia instalacji, a nie jedynie na wartościach nominalnych.

Jednym z zasadniczych kryteriów wyboru jest zasada działania urządzenia. W zastosowaniach przemysłowych spotyka się w głównej mierze sprężarki śrubowe, tłokowe a także rozwiązania odśrodkowe. Właściwie każdy z tych typów ma inne cechy, które wpływają na zakres zastosowań i sposób eksploatacji. Modele tłokowe są wykorzystywane w głównej mierze tam, gdzie zapotrzebowanie na powietrze jest okresowe, natomiast konstrukcje śrubowe na prawdę bardzo często pracują w instalacjach wymagających dłuższego, regularnego zasilania. Urządzenia odśrodkowe znajdują użycie w określonych układach o dużym zapotrzebowaniu na sprężone powietrze. Nie oznacza to natomiast, że sam rodzaj konstrukcji przesądza o przydatności sprzętu. Trzeba uwzględnić ciśnienie robocze, charakter obciążenia, warunki otoczenia oraz jakość powietrza wymaganą przez odbiorniki. Znaczenie ma też sposób chłodzenia, poziom hałasu i dostępna przestrzeń montażowa. W zakładach o zmiennym poborze powietrza warto przeanalizować również możliwość regulacji wydajności, ponieważ częste wahania zapotrzebowania wpływają na zużycie energii i obciążenie podzespołów.

Podczas planowania instalacji należy rozpatrywać nie tylko i wyłącznie samo źródło sprężonego powietrza, niemniej jednak także całą sieć, która je rozprowadza. Kompresory przemysłowe współpracują z przewodami, zbiornikami, filtrami, osuszaczami i elementami regulującymi ciśnienie. Nieprawidłowo wybrane średnice rur, nieszczelności lub zanieczyszczone filtry mogą powodować spadki ciśnienia, przez co urządzenia końcowe nie otrzymują parametrów wymaganych do pracy. W takiej sytuacji zwiększenie wydajności sprężarki nie zawsze rozwiązuje problem. Zdarza się, że przyczyną są straty w instalacji albo niewłaściwie rozmieszczone punkty poboru. Warto również rozróżnić zapotrzebowanie czasowe od średniego zużycia powietrza. Zbiornik może ograniczać skutki krótkotrwałych wzrostów poboru, lecz nie zastąpi źródła o adekwatnej wydajności, jeżeli zwiększone zapotrzebowanie utrzymuje się przez dłuższy czas. Osobną kwestią pozostaje jakość sprężonego powietrza. W procesach, w których obecność oleju, wilgoci albo cząstek stałych może wpływać na produkt lub działanie maszyn, niezbędne jest określenie wymaganych parametrów uzdatniania. Zakres filtracji i osuszania powinien wynikać z konkretnych warunków procesu, ponieważ dodatkowe elementy instalacji również powodują opory przepływu i wymagają konserwacji.

Eksploatacja urządzeń sprężających wymaga regularnej kontroli ich stanu a także obserwowania przemian w sposobie pracy. Wzrost temperatury, nietypowe dźwięki, częstsze cykle załączania lub wydłużony czas osiągania wymaganego ciśnienia mogą wskazywać na problem, choćby każda z owych oznak wymaga osobnej oceny. Harmonogram przeglądów powinien uwzględniać zalecenia producenta, liczbę godzin pracy, warunki środowiskowe i rodzaj wykorzystanych podzespołów. Szczególnej uwagi wymagają filtry, układy chłodzenia, elementy smarowania oraz miejsca, w których mogą pojawiać się nieszczelności. Istotnym parametrem pozostaje również zużycie energii w przyrównaniu do ilości dostarczanego powietrza. Sam pobór mocy nie pokazuje pełnego obrazu, o ile nie wiadomo, jaką wydajność uzyskuje urządzenie przy danym ciśnieniu. W praktyce pomocne jest prowadzenie zapisów dotyczących czasu pracy, ciśnienia w internecie, zużycia energii i zgłaszanych problemów. Takie dane ułatwiają zauważenie stopniowych przemian, które mogą pozostać niezauważone w trakcie pojedynczego przeglądu. Pozwalają również odróżnić problem wynikający ze zużycia podzespołów od sytuacji, w której instalacja została niewłaściwie właściwa do aktualnych potrzeb produkcji.

Dodatkowe informacje: Dwustopniowe sprężarki śrubowe wolnostojące.